STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH
KLIMATYCZNY ZAKĄTEK
obowiązujące od dnia 20.08.2026
Preambuła
Klimatyczny Zakątek prowadzi działalność edukacyjną, rozwojową, terapeutyczną, warsztatową i animacyjną skierowaną m.in. do dzieci i młodzieży.
Podstawową zasadą wszystkich działań podejmowanych przez osoby działające w imieniu Klimatycznego Zakątka jest dobro, bezpieczeństwo, godność i najlepszy interes małoletniego.
Każde dziecko traktowane jest z szacunkiem, z uwzględnieniem jego wieku, potrzeb, możliwości, indywidualności oraz prawa do prywatności.
Niedopuszczalne jest stosowanie wobec małoletniego przemocy fizycznej, psychicznej, seksualnej, ekonomicznej, rówieśniczej, cyberprzemocy oraz jakiejkolwiek innej formy krzywdzenia lub zaniedbania.
Rozdział I
Postanowienia ogólne i definicje
§ 1
Ilekroć w Standardach jest mowa o:
1. Organizatorze – należy przez to rozumieć Klimatyczny Zakątek.
2. Małoletnim lub dziecku – należy przez to rozumieć osobę, która nie ukończyła 18. roku życia.
3. Opiekunie – należy przez to rozumieć rodzica, przedstawiciela ustawowego lub inną osobę uprawnioną do reprezentowania małoletniego.
4. Personelu – należy przez to rozumieć każdą osobę wykonującą zadania na rzecz Klimatycznego Zakątka, niezależnie od podstawy współpracy, w szczególności:
- pracownika,
- zleceniobiorcę,
- osobę prowadzącą działalność gospodarczą,
- korepetytora,
- terapeutę,
- prowadzącego TUS,
- animatora,
- osobę prowadzącą warsztaty,
- praktykanta,
- stażystę,
- wolontariusza,
- inną osobę mającą kontakt z dziećmi w związku z działalnością Klimatycznego Zakątka.
Tak szerokie rozumienie personelu odpowiada logice dokumentu wzorcowego, który obejmuje nie tylko osoby zatrudnione na umowie o pracę, lecz również współpracowników, praktykantów, wolontariuszy i stażystów.
5. Krzywdzeniu małoletniego – należy przez to rozumieć działanie lub zaniechanie naruszające prawa, dobro, bezpieczeństwo lub prawidłowy rozwój dziecka.
6. Przemocy fizycznej – działanie powodujące lub mogące powodować fizyczną krzywdę dziecka.
7. Przemocy psychicznej – zachowanie powodujące emocjonalne krzywdzenie dziecka, w szczególności poniżanie, ośmieszanie, wykluczanie, zastraszanie, obwinianie lub odrzucanie.
8. Przemocy seksualnej – angażowanie dziecka w aktywność seksualną, zarówno z kontaktem fizycznym, jak i bez niego, w tym grooming, seksualizowanie dziecka lub udostępnianie mu nieodpowiednich treści.
9. Zaniedbaniu – niezaspokajanie podstawowych potrzeb fizycznych lub psychicznych dziecka przez osobę odpowiedzialną za jego opiekę.
10. Przemocy rówieśniczej – krzywdzeniu dziecka przez inne dziecko, w tym poprzez przemoc fizyczną, słowną, relacyjną, materialną lub elektroniczną.
Wzór wprost wyróżnia przemoc fizyczną, psychiczną, seksualną, zaniedbanie oraz przemoc rówieśniczą, w tym cyberprzemoc.
11. Osobie odpowiedzialnej za Standardy – właściciel Klimatycznego Zakątka lub wskazana przez niego osoba.
12. Osobie przyjmującej zgłoszenia – osoba odpowiedzialna za przyjmowanie informacji o podejrzeniu lub wystąpieniu krzywdzenia dziecka.
13. Osobie prowadzącej interwencję – osoba odpowiedzialna za dalsze czynności po otrzymaniu zgłoszenia.
Funkcje te mogą być pełnione przez jedną osobę, jeżeli odpowiada to organizacji Klimatycznego Zakątka. Wzór również dopuszcza skupienie kilku funkcji ochronnych w rękach jednej osoby.
Rozdział II
Osoby odpowiedzialne za ochronę małoletnich
§ 2
- Za wdrożenie i stosowanie Standardów w Klimatycznym Zakątku odpowiada:
[IMIĘ I NAZWISKO]
e-mail: kontakt@klimatycznyzakatek.pl
tel.: 571 471 662
- Osoba ta jest jednocześnie – do czasu wyznaczenia innych osób – odpowiedzialna za:
- przyjmowanie zgłoszeń,
- prowadzenie interwencji,
- prowadzenie rejestru interwencji,
- udzielanie wsparcia małoletniemu,
- monitorowanie Standardów,
- koordynowanie bezpieczeństwa dzieci w Internecie w zakresie dotyczącym działalności Klimatycznego Zakątka.
- Każdy małoletni, jego rodzic lub inna osoba może zgłosić niepokojącą sytuację bezpośrednio osobie odpowiedzialnej.
Rozdział III
Bezpieczna rekrutacja personelu
§ 3
- Przed dopuszczeniem osoby do działalności związanej z wychowaniem, edukacją, rozwojem, opieką lub innym kontaktem z dziećmi Organizator dokonuje weryfikacji wymaganej przepisami prawa.
- W szczególności Organizator dokonuje odpowiedniego sprawdzenia osoby w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym.
- Od osoby mającej pracować z dziećmi pobiera się również wymagane prawem informacje lub dokumenty dotyczące niekaralności.
Wzór przewiduje zarówno sprawdzenie Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym, jak i uzyskanie odpowiedniej informacji z Krajowego Rejestru Karnego.
- Dokumentacja dotycząca weryfikacji jest przechowywana w sposób zabezpieczony.
- Każda osoba dopuszczona do pracy z dziećmi:
- zapoznaje się ze Standardami,
- zobowiązuje się do ich przestrzegania,
- zna procedurę zgłaszania podejrzeń krzywdzenia.
Rozdział IV
Zasady bezpiecznych relacji personelu z dziećmi
§ 4
- Personel traktuje każde dziecko z szacunkiem i uwzględnia jego godność, potrzeby, prawo do prywatności i indywidualne możliwości.
- Wszystkie działania wobec dziecka muszą być:
- profesjonalne,
- uzasadnione charakterem zajęć,
- jawne,
- bezpieczne,
- adekwatne do wieku i sytuacji dziecka.
Zasady te odpowiadają regułom wzorca, zgodnie z którymi kontakt ma być jawny, związany z wykonywanymi obowiązkami oraz dostosowany do rozwoju i możliwości psychofizycznych małoletniego.
§ 5. Komunikacja
Personel:
- zwraca się do dziecka w sposób spokojny i kulturalny;
- wysłuchuje dziecka i traktuje jego wypowiedzi poważnie;
- nie:
- krzyczy na dziecko w celu jego poniżenia lub zastraszenia,
- wyśmiewa,
- obraża,
- poniża,
- zawstydza,
- stosuje gróźb,
- używa wulgarnych lub seksualizujących komentarzy;
- nie ujawnia osobom nieuprawnionym informacji dotyczących dziecka;
- nie dyskryminuje dziecka ze względu na jego cechy, sytuację rodzinną, sprawność, potrzeby rozwojowe lub inne okoliczności;
- uwzględnia potrzeby dzieci ze zróżnicowanymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi.
§ 6. Kontakt fizyczny
- Kontakt fizyczny z dzieckiem może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy:
- jest uzasadniony charakterem zajęć,
- służy bezpieczeństwu,
- jest adekwatny do sytuacji,
- respektuje granice dziecka.
- Dotyczy to w szczególności zajęć takich jak terapia ręki, zabawy ruchowe, warsztaty lub animacje, podczas których może być potrzebna pomoc manualna.
- Personel powinien w miarę możliwości poinformować dziecko o planowanym kontakcie.
- Niedopuszczalne jest:
- bicie,
- szarpanie,
- popychanie,
- stosowanie kar cielesnych,
- dotykanie dziecka w sposób seksualny lub nieadekwatny,
- zmuszanie do kontaktu fizycznego,
- naruszanie intymnych granic dziecka.
- Nigdy nie wolno wykorzystywać przewagi fizycznej lub relacji zależności.
§ 7. Relacje prywatne i kontakt online
- Kontakt personelu z dzieckiem powinien pozostawać związany z działalnością Klimatycznego Zakątka.
- W przypadku dzieci niepełnoletnich komunikacja organizacyjna powinna być kierowana przede wszystkim do rodzica lub opiekuna.
- Personel nie powinien:
- budować z dzieckiem tajnych relacji,
- utrzymywać kontaktu o charakterze prywatnym lub intymnym,
- proponować spotkań niezwiązanych z działalnością Klimatycznego Zakątka,
- przesyłać treści nieadekwatnych do wieku,
- prowadzić rozmów o charakterze seksualnym,
- wykorzystywać relacji zależności.
- Kontakt online musi być profesjonalny i mieć uzasadnienie organizacyjne lub edukacyjne.
Dokument wzorcowy wymaga, aby szczegółowe zasady obejmowały komunikację, działania z małoletnimi, kontakt fizyczny oraz kontakty poza godzinami pracy, w tym online.
§ 8. Prezenty i korzyści
- Niedopuszczalne jest oferowanie dziecku pieniędzy lub korzyści w celu uzyskania jego szczególnej sympatii, lojalności, zachowania tajemnicy lub stworzenia zależności.
- Zwyczajowe drobne nagrody edukacyjne, materiały, naklejki, dyplomy lub upominki wręczane uczestnikom na równych zasadach są dopuszczalne.
Rozdział V
Bezpieczne relacje między małoletnimi
§ 9
Uczestnicy zajęć zobowiązani są do:
- wzajemnego szacunku,
- poszanowania cudzej własności,
- poszanowania prywatności i przestrzeni osobistej,
- rozwiązywania konfliktów bez przemocy,
- niewykluczania innych uczestników,
- niestosowania przemocy fizycznej, psychicznej lub elektronicznej.
Zabronione jest w szczególności:
- bicie, kopanie, szarpanie i popychanie,
- wyzywanie i poniżanie,
- ośmieszanie,
- grożenie,
- szantażowanie,
- celowe wykluczanie z grupy,
- zabieranie lub niszczenie rzeczy,
- fotografowanie lub nagrywanie innych bez zgody,
- publikowanie ośmieszających materiałów,
- cyberprzemoc,
- zachowania seksualne naruszające granice drugiej osoby.
Wzór wskazuje, że zasady relacji rówieśniczych powinny obejmować m.in. komunikację, zakaz przemocy, sposoby rozwiązywania konfliktów, szacunek dla własności i prywatności oraz równe traktowanie.
Rozdział VI
Rozpoznawanie symptomów krzywdzenia
§ 10
Personel zwraca uwagę na okoliczności mogące wskazywać na zagrożenie dobra dziecka.
Szczególną uwagę należy zwrócić m.in. na:
- niewyjaśnione obrażenia,
- silny lęk,
- nagłą zmianę zachowania,
- wycofanie,
- agresję,
- sygnały zaniedbania,
- wypowiedzi wskazujące na przemoc,
- seksualizowane zachowania nieadekwatne do wieku,
- objawy przemocy rówieśniczej lub cyberprzemocy,
- zachowanie dziecka wskazujące, że boi się określonej osoby.
Personel nie prowadzi samodzielnego śledztwa ani diagnozy, lecz przekazuje podejrzenie osobie odpowiedzialnej.
Rozdział VII
Zgłaszanie podejrzenia krzywdzenia
§ 11
- Każda osoba należąca do personelu, która:
- zauważy krzywdzenie,
- podejrzewa krzywdzenie,
- otrzyma informację od dziecka,
- otrzyma informację od innej osoby,
ma obowiązek niezwłocznie przekazać zgłoszenie osobie odpowiedzialnej za przyjmowanie zgłoszeń.
- Zgłoszenie należy potraktować poważnie niezależnie od tego, czy potencjalnym sprawcą jest:
- członek personelu,
- rodzic lub opiekun,
- inna osoba dorosła,
- inne dziecko.
- Należy sporządzić notatkę zawierającą podstawowe informacje o zdarzeniu.
- Dane dotyczące zgłoszenia podlegają ochronie i są udostępniane jedynie osobom uprawnionym.
Rozdział VIII
Procedury interwencji
Wzorzec rozróżnia m.in. podejrzenie przestępstwa, inne formy krzywdzenia oraz zaniedbanie potrzeb dziecka.
§ 12. Bezpośrednie zagrożenie
Jeżeli istnieje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia dziecka:
- należy przede wszystkim zapewnić dziecku bezpieczeństwo;
- należy niezwłocznie zawiadomić odpowiednie służby;
- rodzica lub opiekuna informuje się, o ile to on nie jest osobą podejrzewaną o stworzenie zagrożenia.
Taką procedurę przewiduje również dokument wzorcowy.
§ 13. Podejrzenie krzywdzenia przez członka personelu
- Osoba otrzymująca informację przekazuje ją osobie odpowiedzialnej za interwencję.
- Wyjaśniane są okoliczności zdarzenia.
- Sporządzana jest karta interwencji.
- Jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie czynu zabronionego, osoba, której dotyczy zgłoszenie, zostaje odsunięta od kontaktu z dziećmi do czasu wyjaśnienia sprawy.
- W przypadku podejrzenia przestępstwa kierowane jest odpowiednie zawiadomienie do właściwych organów.
Mechanizm odsunięcia pracownika oraz zgłoszenia podejrzenia przestępstwa Policji lub prokuraturze wynika również ze wzorca.
§ 14. Podejrzenie krzywdzenia przez rodzica, opiekuna lub inną osobę
- Należy zabezpieczyć dobro dziecka.
- Osoba prowadząca interwencję ustala dostępne informacje.
- Jeżeli zachodzi podejrzenie przestępstwa, zawiadamia właściwe organy.
- Jeżeli dobro dziecka jest zagrożone w rodzinie, podejmowane są czynności odpowiednie do charakteru sytuacji, w tym możliwość skierowania sprawy do właściwego sądu rodzinnego.
- Nie przekazuje się informacji osobie podejrzewanej o krzywdzenie, jeżeli mogłoby to zwiększyć zagrożenie dla dziecka.
§ 15. Krzywdzenie przez inne dziecko
- Należy natychmiast przerwać zachowanie krzywdzące.
- Dzieci uczestniczące w zdarzeniu powinny zostać rozdzielone, jeśli jest to konieczne dla ich bezpieczeństwa.
- Prowadzący informuje osobę odpowiedzialną za interwencję.
- Informuje się rodziców lub opiekunów dzieci, jeśli wymaga tego charakter zdarzenia.
- W zależności od charakteru czynu mogą zostać zawiadomione właściwe instytucje.
W dokumencie wzorcowym przewidziano również szczególne działania, gdy czynu karalnego dopuszcza się małoletni.
Rozdział IX
Karta i rejestr interwencji
§ 16
- Każde istotne zgłoszenie dotyczące zagrożenia dobra dziecka powinno zostać udokumentowane.
- Prowadzi się Rejestr interwencji.
- Rejestr może obejmować:
- datę zgłoszenia,
- osobę zgłaszającą,
- dziecko, którego dotyczy zdarzenie,
- osobę podejrzewaną o krzywdzenie,
- opis zdarzenia,
- podjęte działania,
- datę interwencji,
- informacje o zawiadomionych instytucjach,
- dokumenty związane ze sprawą.
Analogiczny zakres rejestru przewiduje dokument wzorcowy.
- Dokumentację przechowuje się w zabezpieczonym miejscu.
Rozdział X
Wsparcie dziecka po ujawnieniu krzywdzenia
§ 17
- Dziecku zapewnia się wsparcie adekwatne do sytuacji i możliwości Klimatycznego Zakątka.
- W razie potrzeby opracowuje się plan wsparcia.
- Plan może obejmować:
- zapewnienie bezpieczeństwa,
- ograniczenie kontaktu ze sprawcą,
- dostosowanie organizacji zajęć,
- wskazanie specjalistycznej pomocy,
- współpracę z rodzicem lub opiekunem niekrzywdzącym,
- współpracę z właściwą instytucją.
Wzór wskazuje w planie wsparcia m.in. izolację od osoby podejrzewanej o krzywdzenie, zapewnienie dostępnej pomocy i ewentualne skierowanie do innej placówki.
- Klimatyczny Zakątek nie zastępuje służb, sądu, poradni ani innych instytucji właściwych do prowadzenia specjalistycznej interwencji.
Rozdział XI
Dzieci ze szczególnymi potrzebami
§ 18
- Standardy stosuje się z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb dzieci, w tym dzieci:
- w spektrum autyzmu,
- z niepełnosprawnościami,
- ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi,
- z trudnościami w komunikowaniu się,
- wymagających innych dostosowań.
- Sposób komunikacji i działania powinien być dostosowany do możliwości psychofizycznych dziecka.
W dokumencie wzorcowym znajduje się osobna sekcja dotycząca dostosowywania zasad do dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi i niepełnosprawnościami.
Rozdział XII
Bezpieczeństwo w Internecie
§ 19
- Jeżeli Klimatyczny Zakątek zapewnia dziecku dostęp do Internetu lub urządzenia mającego dostęp do Internetu, podejmuje działania ograniczające dostęp do treści nielegalnych, szkodliwych i nieadekwatnych do wieku.
- Dotyczy to w szczególności:
- pornografii,
- treści seksualizujących,
- przemocy,
- patostreamów,
- treści nawołujących do samookaleczenia,
- materiałów ekstremistycznych,
- treści dyskryminacyjnych,
- groomingu,
- cyberprzemocy,
- szantażu seksualnego.
Wzór wymienia podobny katalog zagrożeń internetowych i nakazuje stosowanie zabezpieczeń technicznych.
- Jeżeli dzieci nie korzystają z urządzeń ani dostępu do Internetu zapewnianego przez Klimatyczny Zakątek, przepisy dotyczące technicznego zabezpieczania sieci stosuje się odpowiednio do rzeczywistego zakresu działalności.
- Podczas zajęć online obowiązują takie same standardy dotyczące komunikacji i relacji z dzieckiem jak podczas zajęć stacjonarnych.
Rozdział XIII
Wizerunek i prywatność dzieci
§ 20
- Niedopuszczalne jest wykonywanie zdjęć lub nagrań dzieci do prywatnych celów członka personelu.
- Publikowanie wizerunku dziecka przez Klimatyczny Zakątek odbywa się zgodnie z przepisami i na podstawie odpowiedniej zgody, jeżeli jest wymagana.
- Brak zgody na publikację wizerunku nie może powodować gorszego traktowania dziecka.
- Personel zobowiązany jest chronić prywatność dzieci.
Zakaz utrwalania wizerunku dziecka na prywatne potrzeby pracownika został wyraźnie uwzględniony również we wzorze.
Rozdział XIV
Przygotowanie personelu
§ 21
- Osoby współpracujące z Klimatycznym Zakątkiem są zapoznawane ze Standardami przed rozpoczęciem samodzielnej pracy z dziećmi.
- Organizator może prowadzić szkolenia, instruktaże lub przekazywać materiały dotyczące:
- rozpoznawania przemocy,
- zasad reagowania,
- bezpiecznych relacji,
- bezpieczeństwa online.
- Fakt zapoznania się ze Standardami może być potwierdzany pisemnym oświadczeniem.
Wzorzec zakłada przynajmniej podstawowe przygotowanie personelu w zakresie standardów, czynników ryzyka i podejmowania interwencji.
Rozdział XV
Monitoring Standardów
§ 22
- Osoba odpowiedzialna za Standardy monitoruje ich stosowanie.
- Standardy są okresowo oceniane i aktualizowane, szczególnie gdy:
- zmienią się przepisy,
- zmieni się charakter działalności,
- pojawią się nowe zagrożenia,
- przeprowadzona interwencja wykaże potrzebę zmiany procedur.
- Wnioski wynikające z monitoringu są uwzględniane przy aktualizacji dokumentu.
Dokument wzorcowy przewiduje monitorowanie, ewaluację, aktualizowanie Standardów i zapoznawanie personelu z wnioskami.
Rozdział XVI
Udostępnienie Standardów
§ 23
- Pełna wersja Standardów jest:
- dostępna w Klimatycznym Zakątku,
- publikowana na stronie internetowej.
- Przygotowuje się również wersję skróconą dla dzieci, napisaną prostym i zrozumiałym językiem.
- Wersja dla dzieci powinna wskazywać co najmniej:
- jakie zachowania są niedopuszczalne,
- że dziecko ma prawo czuć się bezpiecznie,
- do kogo może zgłosić problem,
- w jaki sposób może uzyskać pomoc.
Wzorzec wymaga udostępnienia pełnej oraz skróconej wersji Standardów i wskazuje stronę internetową oraz wersję papierową jako właściwe sposoby publikacji.
Rozdział XVII
Postanowienia końcowe
§ 24
- Standardy wchodzą w życie z dniem 20.08.2026.
- Standardy obowiązują:
- właściciela,
- pracowników,
- współpracowników,
- zleceniobiorców,
- osoby prowadzące zajęcia,
- animatorów,
- praktykantów,
- wolontariuszy,
- inne osoby mające kontakt z dziećmi w związku z działalnością Klimatycznego Zakątka.
- Podmioty zewnętrzne realizujące na rzecz Klimatycznego Zakątka usługi związane z bezpośrednim kontaktem z dziećmi zobowiązane są do przestrzegania zasad ochrony małoletnich odpowiednich do zakresu współpracy.
- Każda osoba mająca kontakt z dziećmi powinna zapoznać się ze Standardami przed rozpoczęciem wykonywania powierzonych jej zadań.